|
|
Trang
1, 2 , 3, 4 "Con sẽ ngoan như chú ấy" TT- Góc phố của chợ tỉnh có đến ba người bán bánh mì. Hai người thanh niên và một người phụ nữ. Mỗi người với một cần xé và một bao tải đậy bên trên để giữ bánh mì luôn luôn ấm. Tôi thật tình không hiểu bánh mì bán lời lỗ ra sao, nhưng tôi hơi ái ngại mỗi khi mua của người này thường là sẽ gặp ánh mắt của người kia trông sang, mong đợi, tiếc nuối… Tuy nhiên, tôi thường mua của một người thanh niên. Dù theo tôi bánh của anh ta chẳng biết lấy tại lò bánh nào, luôn có vẻ bị nhỏ hơn bánh của hai đồng nghiệp kia thì phải. Vì anh ta luôn luôn lăng xăng và mỉm cười với khách hàng? Điều đó hẳn nhiên rồi. Buôn bán mà! Không, ở đây anh vẫn luôn mỉm cười dù mẹ anh có lúc lớn tiếng mắng anh ngay góc phố giữa đông người qua lại. Trong khi đó, đứa con trai vẫn lăng xăng với công việc, không một lời cãi lại mẹ... Và tôi còn luôn là khách hàng của người thanh niên ấy vì một lẽ: mỗi lần biết tôi sắp mua bánh mì, đứa con gái bé nhỏ của tôi đều thỏ thẻ: "Mẹ nhớ mua bánh mì của chú hay bị má la đó nhe mẹ. Con thương chú quá. Con sẽ ngoan như chú”. Cảm ơn người bán bánh mì. Anh đã cho con tôi và chúng tôi một bài học về cách cư xử với mẹ mình, dù mẹ có thể đúng hay chưa đúng.
BAO KIM THANH Cập nhật : 28/11/07
Món quà ngày 20-11 TTO - Ngày Hiến Chương Nhà giáo, hoa đầy trường, đầy lớp. Thầy cô nào cũng ôm từng cụm hoa, cũng được học sinh gắn hoa đầy ngực áo. Nhưng có một bó hoa được đem đến tận nhà tôi hôm ấy... Người đàn ông trung niên, mặc chiếc quần bò vá manh mún, chiếc áo sơ mi như đã cố giặt sạch, song, vẫn ngả vàng, tay cầm hoa, tay dắt một cậu bé bước vào nhà. - Thưa cô, xin cô nhận chút lòng thành của cha con tôi nhân ngày Nhà giáo. Thay mặt cháu Duy xin cảm ơn công chăm sóc, dạy dỗ của cô suốt mấy tháng qua… Cháu có sơ sót gì xin cô cứ dạy bảo giùm.. Mãi đến lúc đó tôi mới nhận ra em học sinh lớp chủ nhiệm mới của mình. Trái với cha, cậu bé rất tươm tất, sạch sẽ trong bộ đồng phục, mặt mày sáng rỡ tươi cười. Duy là bí thư chi đoàn lớp, nghe các bạn kể thì chức vụ này em đã nhận từ lớp 9 nên các bạn đều nhất trí bầu lại. Cậu bé học giỏi, nhanh nhạy trong tất cả các môn, không hề sai phạm gì. Tuy nhiên, ngoài lần gặp đầu năm thoáng qua, tôi chưa quen nhiều với phụ huynh cậu . Cứ thế, ba năm học cấp 3, ba lần người cha dẫn con đến trao tặng cô giáo chủ nhiệm một bó hoa hồng cùng lời cảm ơn và gửi gắm con mình. Và tôi, như một thói quen, đêm trước ngày lễ dẹp bỏ mọi bận bịu, cố ngồi chờ hai cha con và bó hoa quen thuộc. Để rồi, sau khi tiễn khách ra về, tôi lại cắm ba đóa hoa hồng vào chiếc bình nhỏ đặt trên bàn làm việc. Ngồi đó, cảm nhận một niềm vui kì lạ cứ dần dần lan ra, lan ra trong lòng… Và thật đủ đầy làm sao cho hơn 30 năm đứng trên bục giảng của mình! Rồi ngày mai, tôi sẽ vào trường nhìn lên khẩu hiệu khắc trên cao “Tiên học lễ, hậu học văn” mà càng thêm xúc động, bởi có người cha gò lưng đạp xích lô, nuôi con ăn học, có người cha dạy con biết nhớ ơn thầy cô như thế làm sao mà em học trò của tôi không nên người... Chỉ một bó hoa hồng với ba bông mà trong đời không phải ai cũng hạnh phúc đón nhận. Cảm ơn người phu xích lô bình dị đã giúp tôi cho đến khi rời bục giảng hiểu rõ mình không chọn nhầm nghề! NGUYỄN NGỌC TUYẾT, nguyên giáo viên THPT Châu Văn Liêm thành phố Cần Thơ Cập nhật : 20/11/07 ------------------------- Câu trả lời... Tôi được sinh ra sau khi bố mẹ tôi vừa làm xong nhà. Lúc ấy, nhà tôi nợ nần nhiều lắm, đói kém đủ thứ. Mọi người bảo tôi số khổ từ bé, vì phải cai sữa sớm. Mẹ tôi làm ở Ủy ban xã, công việc bận rộn, lại thêm việc đồng áng và chăm sóc năm người em của bố tôi. Lúc ấy, bố tôi vẫn còn trong quân ngũ, cả tháng mới về nhà một lần. Vậy là tôi được “quẳng” cho bà nội và các chú trông nom. Một ngày tôi chỉ được gặp mẹ buổi tối, khi công việc của mẹ xong cũng là lúc gần khuya. Mà lúc ấy, tôi cũng gần ngủ rồi. Kí ức của tôi không hề có lời ru của mẹ. Cũng không có những âu yếm chiều chuộng, mà đôi khi lại là câu gắt gỏng, hoặc cái phát mông của mẹ. Tôi là con bé hay hỏi, hỏi bất kì thứ gì tôi không hiểu, hoặc chưa hiểu rõ. Thói quen ấy giữ đến tận bây giờ. Tôi hay hỏi sao ớt lại cay, muối lại mặn thế, sao con cá nó bơi dưới nước mà không chạy trên bờ, sao cái bánh gai lại có màu đen. Những câu hỏi làm cho mẹ tôi phát bực lên, vì mẹ còn bao nhiêu chuyện để làm và chẳng rỗi hơi trả lời những câu “vớ vẩn”. Bà thì cười và trả lời những câu hỏi của tôi trăm lần như một “cha bố mày”! Năm tôi năm tuổi, tôi bắt đầu đến trường, sớm hơn một năm so với bạn bè cùng trang lứa. Ngày đầu tiên, bạn bè có bố mẹ dắt đi, còn tôi lủi thủi đi bộ một mình. Buổi học ấy, cô giáo đã hỏi chúng tôi là “các em thương ai nhất?". Đứa thì bảo bà, đứa thì bảo bố, đứa thì bảo mẹ, đứa thì bảo con mèo, con vịt… Tôi cũng đồng thanh cùng cả lớp. Rồi cô giáo nói là người mà bố mẹ, ông bà thương nhất, lo lắng nhất chỉ có thể là con cháu. Và cô bảo cứ về nhà hỏi bố mẹ rằng “bố mẹ có thương con không” thì sẽ nhận được câu trả lời. Lần đầu tiên tôi định hỏi một câu mà có một sự chuẩn bị chu đáo như thế. Vì đó là câu hỏi mà cô giáo đã chỉ cho, có nghĩa là nó không “vớ vẩn” và sẽ có câu trả lời. Tối hôm đó, mẹ đang ngồi nấu cám, tôi mon men lại gần và hỏi: “Mẹ, mẹ có thương con không?”. Mẹ tôi lúc đó đã ngủ, mắt nhắm mà tay vẫn cời lửa. Tôi phải giật tay mẹ để mẹ mở mắt và hỏi lại một lần nữa. Mẹ nhìn ra, rồi phát mạnh vào mông tôi “đi ngủ đi”. Tôi hỏi bà, bà cười móm mém “cha bố mày”. Thế là những sự chờ đợi và hi vọng của tôi không xảy ra. Tôi nghĩ đến đứa bạn của tôi, đứa nào khi hỏi bố mẹ cũng sẽ được xoa đầu, hay ôm vào lòng, và thấy tủi thân phát khóc. Lớn lên, tôi mới hiểu ra và thông cảm với nỗi vất vã của bà, của mẹ hơn. Nhưng khi nghĩ về câu hỏi của mình ngày ấy, tôi vẫn thầm trách mẹ, giá như mẹ chỉ cần nói một câu “mẹ không thương con thì thương ai”, chắc tuổi thơ của tôi đã ngọt ngào hơn rất nhiều. Và trong cuốn nhật kí lớp 7 của tôi, tôi ghi những điều “không bằng lòng về mẹ” và tự hứa sau này với con mình, sẽ không bao giờ mình làm như vậy!!! Rồi tôi đỗ đại học. Lần đầu tiên tôi đối diện với chuyện tôi sẽ không sống ở ngôi nhà có trùng sinh nhật với mình trong ít nhất là bốn năm nữa, sẽ sống ở một nơi không có bà, bố mẹ ở bên cạnh. Nhưng nỗi háo hức về một cuộc sống mới cũng làm tôi vơi đi. Buổi sáng nhập trường, khi bố chuẩn bị xe để đưa tôi đi, bà lặng lẽ ngồi cạnh mẹ, hai người nhìn tôi ngồi ăn xôi đỗ đen mẹ nấu từ sáng sớm. Mắt mẹ rưng rưng. Tôi nghĩ mẹ sẽ dặn dò, những điều mẹ nói đi nói lại từ hôm tôi có giấy báo đại học. Song tôi sẵn lòng nghe tiếp, vì tôi biết tôi sắp xa mẹ tôi rồi. Nhưng mẹ không nói gì cả, và tôi thấy mẹ khóc, dù tôi biết chắc chắn không phải mẹ buồn. Khi thấy nước mắt của mình bắt đầu chảy theo mẹ, bỗng dưng tôi hiểu ra một điều: có nhiều lúc, tình yêu thương không nhất thiết phải nói bằng lời. Tôi ôm bà, và nhận từ bà câu nói quen thuộc “cha bố mày”. Còn mẹ, chỉ là sự im lặng. Sự im lặng như một câu trả lời dịu dàng và đầy đủ nhất, mà tôi từng mong mỏi một thời thơ ấu. NGUYỄN TRUNG THU Cập nhật : 10/11/07
Cái chân giả Mười lăm năm, cái chân giả không rời tôi; nó đã trở thành một phần của thân thể của tôi. Nó gãy. Tôi mang đi sửa, thấy người ta lấy búa đóng “binh binh”, chợt đau nhói cái chân bại liệt hàng chục năm nay không cảm giác. Lấy điện thoại nhắn cho em: “Anh bị gãy chân”. Em hốt hoảng: “Đang ở bệnh viện nào em vào thăm”. Tôi phì cười: “Gãy cái chân giả”. Em vừa giận vừa tức cười. Tôi thấy yêu em hơn bao giờ hết, thì ra với em, tôi chưa bao giờ là người khuyết tật. Bạn tin không? Cái chân giả, nếu có tình yêu thì cũng là một cái chân thật. PHAN MẠNH TÂN Cập nhật : 03/11/07
Hạt mầm yêu thương Hồi đó ba tôi rất nghèo, nhà cô Sáu tôi, chú Tám tôi cũng vậy, chỉ có cô Út là giàu. Giàu theo nghĩa của tôi là nhà cô có lúa ăn, các con cô áo quần lành lặn… Cô Út tôi lấy chồng ở xa, mỗi năm vài lần, cô Út chở ghe máy mang cho ba tôi vài giạ lúa, cho chú Tám tôi vài chục lít xăng, cho cô Sáu tôi mấy thùng đậu giống… Thời buổi khó khăn, những thứ cô cho là rất quý giá. Đám con nít chúng tôi được cô cho quần áo (những quần áo cũ của con cô). Dù là quần áo cũ nhưng chúng tôi vui mừng lắm, lập tức mang đi giặt, vá lại chỗ rách, lên lai… Nhìn đàn cháu cười tíu tít, lăn xăn vá may, mừng húm với đống quần áo “mới” mà cô tôi khóc, thương mấy đứa cháu nhà nghèo, niềm vui quá đơn sơ… Chúng tôi rất thương cô Út, thương không chỉ vì cô cho quần áo, mà còn vì cái nghĩa, cái tình của cô đối đãi với anh em, con cháu. Biết ba tôi thích ăn cá kho, cô mua cá về, chặt mía lót dưới đáy nồi, sấp cá lên trên, kho liu riu suốt cả ngày để cá thấm và rục xương như cá mòi. Từ An Giang, cô đi xe đò mang nồi cá nặng về cho ba tôi… Cô Sáu tôi bị bệnh ung thư xương, chỉ nằm một chỗ. Cô Út nuôi cô Sáu ở bệnh viện cả tháng trời rồi rước về nhà, ngày ngày lau rửa, chăm sóc, không nề chuyện chi. Bây giờ cô Út tôi đã già, cơ nghiệp không còn như xưa. Lâu lâu mấy đứa cháu về thăm cô, đều biếu cô ít tiền để cô phòng thân khi đau ốm. Cô vẫn thường hãnh diện khoe với lối xóm: “Cháu của tui đó, đứa nào cũng thương tui như mẹ ruột”. Nhưng chúng tôi biết, đáp đền bao nhiêu cũng không bằng những yêu thương cô dành cho chúng tôi khi nghèo khó. Một lần, nghe tin cô bị bệnh, chúng tôi bỏ hết công việc: đứa từ Đồng Tháp qua, đứa từ Sài Gòn về, đứa từ Cần Thơ đến… Đứa mang thuốc, mang sữa; đứa cho tiền, đứa ở lại chăm sóc, thuốc men khi cô lành hẳn mới thôi. Nhìn đàn cháu tụ họp đông đủ, lăn xăn lo lắng, cô tôi khóc và chúng tôi cũng khóc… Hạt mầm yêu thương năm xưa cô Út tôi đã gieo bây giờ đã đơm hoa, kết trái. Và mùa sau, tôi tin hạt mầm yêu thương ấy sẽ còn được gieo trồng trong các thế hệ con cháu chúng tôi - bởi hôm nay chúng tôi đang gieo hạt mới cho mùa sau. ĐỨC PHƯƠNG, Đồng Tháp Cập nhật : 26/10/07
Những chiếc răng vàng của má TT - Năm 1976, má dẫn chị Bảy và hai đứa em tôi về quê ở Dĩ An (Bình Dương) - nơi có mộ ba tôi và ông bà - để làm bánh tráng sống qua ngày. Tôi ở lại Sài Gòn cùng hai chị buôn bán kiếm sống. Mới mười hai tuổi, tôi đã phụ các chị ra chợ Cầu Muối mua bắp về nấu rồi tối mang sang ngã tư Hoàng Diệu - Đoàn Văn Bơ (Q.4) bán đến khuya. Hết bán bắp, mấy chị chuyển sang leo xe lửa về Thủ Đức mua rau muống đem về chợ Calmette bán mỗi sáng. Còn tôi đội mâm bánh phục linh đến trước cổng Trường Khai Minh ngồi từ giờ ra chơi đến giờ học sinh tan học mới về. Năm đầu của lớp 6 Trường Cô Giang (nay là Trường Thalmann), tôi chỉ học bữa đực bữa cái. Cho đến một buổi trưa, má tôi từ Bình Dương lên thấy tôi ngồi giữa nắng với mâm bánh trước mặt thì má quyết định: bán căn nhà ở Sài Gòn về quê sống. Được hơn một năm thì nhà tôi ly tán: người ôm con theo chồng về Bến Tre, người được phân công về Lâm Đồng, người nhận nhiệm sở ở Vũng Tàu. Má tôi lại theo người quen xuống Gò Công mua gạo và rượu nếp về bán kiếm sống qua ngày. Tôi một buổi đi học ở Trường cấp II Xuân Hiệp, một buổi cắt cỏ nuôi bò. Lớp phải nuôi mấy đứa con đi học, lớp phải dành dụm cho thêm mấy đứa con đi làm nhà nước - lúc đó chỉ được mấy đồng lương ít ỏi - nên đồ đạc trong nhà dần đội nón ra đi. Tôi nhớ cái ngày tôi cứ chảy nước mắt mãi khi má đem con búp bê của tôi ra chợ Thủ Đức bán buổi sáng thì buổi trưa gọi ông mua đồ dạo vào để bán cái ly thủy tinh đặt trên bàn thờ ba tôi mà khi sống ông vẫn dùng. Cứ thế ngày qua ngày, cho đến khi trong nhà không còn món gì để bán. Không còn bò, tôi bắt đầu bán báo dạo, được đồng nào là mua vài lon gạo, cho đến ngày tôi thi đậu vào Trường cấp III Thủ Đức. Ngôi trường cách nhà gần tám cây số. Năm giờ tôi đã bắt đầu đi bộ đến trường. Những sáng cuối năm trời lạnh căm nhưng tới cổng trường áo tôi đã ướt đẫm mồ hôi, những buổi chiều mưa dầm ướt sũng nước. Chẳng mấy khi trong túi tôi có tiền, quần áo thì không có cái nào là không vá chằng vá chịt ở lưng áo. “Đói cho sạch, rách cho thơm” - má tôi luôn nhắc đi nhắc lại mỗi khi cả nhà quây quần bên nồi khoai bốc khói do má con tôi trồng. Ngày ấy, tất cả khổ cực tôi đều chịu đựng được, nhưng có một điều tôi không thể chịu đựng được là ánh mắt thương hại của những người bạn trong lớp. Nhiều lần bạn bè đã ép tôi lên xe cho quá giang về đến gần nhà, như thể ban ơn cho tôi. Một cái ruột xe vá đi vá lại, vỏ xe banhtalông vẫn được khâu lại dùng nên ngồi ké xe bạn bè, dù ngồi trước hay sau, cũng là một cực hình với tôi. Trốn tránh bạn bè mãi - bằng cách đi học thật sớm và về thật trễ để không gặp ai - cũng không xong, mùa hè chuẩn bị lên lớp 11 tôi có một quyết định sai lầm là bỏ học! Má tôi không nói gì. Thế nhưng má tôi hiểu hết. Mấy ngày sau má tôi đi đâu đó đem về một chiếc xe đạp màu xanh lá mạ, em tôi mới nói má đã xuống tiệm răng nhổ đi mấy chiếc răng vàng má làm từ lâu để lấy tiền mua xe cho tôi đi học. Tôi chỉ còn biết nuốt nước mắt vào lòng vì biết má tôi đã đau đớn thế nào bởi khi đó làm gì có thuốc tê như bây giờ. Không có tiền trồng răng lại, miệng của má từ ngày đó móm hơn. Mỗi bữa ăn, nhìn má nhai cơm trệu trạo và khó nhọc, tôi nghe miệng mình đắng ngắt. Từ đó, tôi cặm cụi học dù dầu thắp đèn hôm có hôm không. Chiếc xe đạp tôi tự sửa lấy mỗi khi hư và dùng nó đi mua gạo về bán. Lời thì ít mà hàng xóm mua thiếu mãi nên hết vốn. Tôi lại định buông xuôi. Thế nhưng nghĩ đến những chiếc răng vàng của má, tôi lại cố gắng vượt qua. Hết phổ thông rồi mấy năm ở trường ngân hàng và hơn 20 năm đi làm, tôi vẫn lấy câu “Đói cho sạch, rách cho thơm” má vẫn thường nói để thẳng lưng đi tới. Tôi không bao giờ có thể là tôi ngày hôm nay nếu không có những chiếc răng vàng mà má tôi phải chịu đau đến tận óc khi cạy lấy ra ngày đó. ĐỖ THỊ HUỲNH HOA (TP.HCM) Cập nhật : 17/10/07 ----------
Những tờ 500 đồng của mẹ TT - Lúc tôi còn nhỏ, đi học sáng nào mẹ cũng mua cho 500 đồng xôi để ăn sáng, còn mẹ chỉ uống căng một bụng nước rồi vội vã gánh hàng đi bán rong. Ăn xôi hoài tôi chán, phụng phịu không chịu ăn nữa. Mẹ hứa hẹn sẽ đổi món ăn khác cho tôi. Sáng sớm hôm sau tôi ngửi thấy mùi thơm từ trong bếp. Tôi cằn nhằn mẹ nhưng vẫn bưng chén cơm ăn ngon lành. Kể từ đó, ngày nào món ăn sáng của tôi không cơm chiên cũng là vắt xôi nhỏ. Thấy đám bạn đi học ăn đủ thứ quà vặt tôi rất thèm, đòi mẹ cho tiền để vào trường mua thức ăn như chúng bạn. Mẹ chỉ phát cho tôi mỗi sáng 500 đồng. Tôi vô tư không biết mẹ kiếm những đồng 500 ấy khó nhọc như thế nào, mẹ không dám mua một vắt xôi cho riêng mình mà nhường cả cho tôi. Mẹ ki cóp từng tờ 500 đồng để nuôi gia đình từ gánh hàng rong nặng trĩu. Tôi lớn lên một chút, biết đi bỏ mối bánh mì, xách thùng yaourt ra ngồi ở cổng trường, góp nhặt từng tờ 500 đồng mang về cho mẹ. Tôi đã biết khóc ròng những hôm trời mưa bán ế, biết tiếc đứt ruột những tờ 500 đồng bị rách do vội vã lấy nhầm. Ngày còn bé, tôi chỉ ao ước có nhiều tiền để ăn sáng với những thức ăn ngon như chúng bạn, có áo quần đẹp như chúng bạn. Bây giờ kiếm được tiền nhưng 500 đồng tôi cũng không dám xài phí. Tôi phung phí sao được khi mẹ còn rong ruổi ngoài đường giữa trưa nắng như đổ lửa với gánh hàng nặng trĩu trên vai. Nhiều tờ 500 đồng góp lại mẹ sẽ được về nhà sớm hơn, con đường mẹ đi sẽ ngắn hơn... Mẹ nuôi mấy chị em tôi vào đại học, nên danh nên phận bằng những tờ 500 đồng nhọc nhằn, chắt chiu. Đi học xa, mỗi lần nhận giấy báo ra bưu điện lĩnh tiền, tôi hình dung dáng mẹ gầy gò, ngồi đếm từng tờ 500 đồng góp nhặt gửi cho con mà trào nước mắt. Bây giờ khi con cái đã lớn khôn, mẹ tôi cũng đã già. Không còn gánh nổi gánh hàng rong, mẹ lại mở quán bên đường. Tôi năn nỉ mẹ nghỉ ngơi, mẹ bảo mẹ làm việc quen rồi, ngồi không sẽ buồn. Mẹ còn nói: “Mẹ ki cóp tiếp những đồng 500 cho đời sau của con”. Tôi trào nước mắt. Tôi quyết tâm thay đổi cuộc đời mình và cho mẹ bớt khổ. Tôi dành dụm được chút vốn, mở cửa hàng kinh doanh. Mẹ tôi lo lắng gọi điện lên: “Làm ăn cẩn thận nghe con, đừng ham lợi lớn, ki cóp từng đồng 500 mà chắc ăn”. Tôi cười xòa, tôi kinh doanh lớn mà mẹ làm như bán quán cóc của mẹ không bằng. Nhưng rồi tôi bị lừa một cú hầu như mất hết tất cả, tôi suy sụp hẳn, muốn buông xuôi. Những đồng tiền mồ hôi nước mắt dành dụm bao ngày bỗng chốc tiêu tan. Giữa lúc ấy, mẹ gửi người quen mang lên cho tôi 1 triệu đồng: “Thất bại rồi sẽ thành công con à! Con hãy bắt đầu lại lần nữa”. Tôi mở túi tiền của mẹ, toàn những tờ tiền lẻ mẹ góp nhặt từng ngày. Mẹ luôn bắt đầu từ những tờ tiền lẻ 500 đồng, tại sao tôi không thể, trong khi bây giờ tôi có cả triệu đồng góp nhặt của mẹ và còn kinh nghiệm, kiến thức và sức trẻ trong tôi? Tôi đã đứng lên và làm lại từ đầu. Mỗi lần gặp khó khăn, nản chí, tôi lại nhớ đến mẹ, đến những tờ 500 đồng của mẹ. Mẹ luôn gửi thư động viên tôi. Bây giờ tôi đã có một cửa hàng điện máy khang trang, việc kinh doanh tiến triển tốt. Trong quyển nhật ký của mình, tôi ép một tờ 500 đồng kỷ niệm của mẹ để nhớ lời mẹ dạy: “Hãy luôn bắt đầu cuộc sống từ những tờ 500 đồng. Nếu cố gắng con sẽ có tất cả”. Cập nhật : 02/10/07
Cửa sau Ở quê mình nhà nào cũng có cửa sau. Mỗi khi đi xa, nhớ ba nhớ má, nhớ nhà, nhớ luôn cái ngạch cửa trước, nhớ cái chái cửa sau. Rồi chợt hiểu vì mắc mớ gì mà người con gái xưa thầm lén “chiều chiều ra đứng cửa sau” để “trông về quê mẹ” để “ruột đau chín chiều”. Ở nhà mình cũng có cái cửa sau. Cửa nhìn ra vườn cây xanh mịt, trắng loáng loáng ngoài kia là chòm mả ông bà tổ tiên. Những chiều xa nhà, ngồi dưới đò đi dọc theo các triền sông nhìn cửa sau của những ngôi nhà trầm lắng trong nắng héo. Không hiểu sao mình cảm thấy tội nghiệp mình ghê lắm. Người ta có nhà, còn nghề nghiệp mình thì giang hồ mãi tận đâu đâu. Mình nhớ cửa sau nhà mình. Không phải chỉ là nơi để đi ra đi vào, cửa trở thành một khung tranh. Chị mình vẽ cảnh ngồi giặt áo trong cái nền sẫm đỏ của hoàng hôn. Ba mình vẽ vào khung một thân mình chắc nịch, đỏ au vì nắng gió trên đồng, những làn nước trong văn trong vắt từ cái lu nước nhỏ bên cửa bắn tung tóe mỗi lần ba tắm. Bà nội mình ngồi trên cái đôn cưa bằng gỗ mù u, vẽ vào cửa sau một cái nhìn khắc khoải, ngoài vườn chiều kia, dưới trăng chiều kia có mộ ông, có mộ các chú nằm xuống khi tuổi còn rất trẻ. Trên khung tranh còn má mình chiều nào cũng ngồi dưới chái lá, trước mặt má là thúng rau cần nước, sịa ngò gai đang lặt dở. Tay má nhăn, tái xanh vì ngâm nước lâu, trán má nhăn vì lo toan, vất vả. Cạnh đó, có phải mình không vậy ta, có phải mình đang ngồi chồm hổm trước nồi cơm đầy lọ, trong bức tranh chiều, dường như có tiếng cạo cơm cháy sồn sột và tiếng trẻ nít cười rân. Đêm đầy sao, mở cửa sau chợt hương bông cau, bông bưởi ùa vào đầy ứ mũi. Muốn thở chỉ sợ hương tan. Nghe con chim heo kêu nghe sợ mơ hồ, chạy cuống chạy cuồng qua cửa rồi mà hương vẫn còn theo. Cửa sau là nơi sinh hoạt cuối ngày của mỗi người trong gia đình. Buổi này, chim về tổ, nên với mình ít nhiều mang cảm giác thiêng liêng của sự đầm ấm, sum vầy. Cho nên nhớ hoài, nhớ mãi, nhớ không thôi. Về chợ, đất chật, người đông, sau nhà không có cửa nữa. Bởi phía sau không trăng, không hương, không người vẽ lên đó những bức tranh đầm ấm. Mà, ở đây cửa sau ít nhiều mang ý nghĩa khác mất rồi. Người ta đưa hai tiếng cửa sau vào ngoặc kép, “cửa sau” làm Nhà nước thất thoát hàng tỉ tỉ đồng, mồ hôi nhân dân đổ xuống nhiều hơn, nước mắt vì nỗi nhọc nhằn cạn đi (còn đâu nữa mà rơi). Qua “cửa sau” có người tiến thân thật cao, không qua “cửa sau”, người dù có tâm, có tài cũng đì đẹt mãi. “Cửa sau” bây giờ “giá trị” ghê. Bây giờ người ta hay vẽ một đám người chen nhau đứng đằng sau cánh cửa, quà trên tay chất vượt mặt, gõ cửa bằng chân. Cuộc sống có thế người ta mới vẽ thế. Buồn thiệt ha? Không, cửa sau mình nhớ dứt khoát không phải vậy. NGUYỄN NGỌC TƯ Cập nhật : 24/09/07
Bạn thân
|
|||||||||||
|
||||||||||||















