Sự kiện
Chỉ trong một thời gian ngắn, ngành chế biến gỗ nước ta
đã tăng trưởng vượt bậc, cả về năng lực, giá trị sản xuất và thị trường
xuất khẩu.
Nhưng hiện tại, ngành gỗ đang đối diện với
không ít khó khăn. Về xuất khẩu, 4 tháng đầu năm nay chỉ đạt 774 triệu
USD, giảm 18,1% so với cùng kỳ năm 2008, là một thí dụ
Khó khăn xuất phát từ hội nhập?
Nhiều
chuyên gia lý giải sự sút giảm này của ngành gỗ cũng như các ngành hàng
xuất khẩu chủ lực khác là do ảnh hưởng chung của cuộc khủng hoảng kinh
tế toàn cầu. Đặc biệt tại Hoa Kỳ, nơi chiếm tới 39% tổng kim ngạch xuất
khẩu gỗ của Việt Nam trong năm 2008.

( Xuất khẩu gỗ của Việt Nam trong 4 tháng đầu năm nay chỉ đạt 774 triệu
USD, giảm 18,1% so với cùng kỳ năm 2008 )
Do kinh
tế khó khăn, mức tiêu thụ đồ gỗ của người dân Hoa Kỳ năm 2008 đã giảm
khoảng 50% so với năm trước, và 2 tháng đầu năm 2009 mức giảm này đã
tăng thêm khoảng 12,6%...
5 năm
qua, ngành gỗ đã là một trong số các ngành đạt kim ngạch xuất khẩu trên
1 tỷ USD/năm; và liên tục có mức tăng trưởng kim ngạch 28%- 35%/năm.
Năm 2008
là năm đầu tiên gỗ xuất khẩu không đạt mục tiêu kế hoạch 3 tỷ USD, nhưng
vẫn đạt 2,78 tỷ USD, tăng 21% so với năm trước (chỉ đứng sau các mặt
hàng dầu thô, dệt may, giày dép, thuỷ sản, gạo; và đứng trước các sản
phẩm điện tử-máy tính, cà phê, cao su, than đá, dây và cáp điện - là 11
mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu từ 1 tỷ USD trở lên).
Đáng
mừng là đồ gỗ Việt Nam đã có mặt tại 120 thị trường khắp thế giới, trong
đó có những thị trường khó tính như Hoa Kỳ, châu Âu, Nhật Bản... Hội
đồng xuất khẩu gỗ cứng Hoa Kỳ (AHEC) đã đánh giá Việt Nam là nước dẫn
đầu trong khối ASEAN về uy tín và mặt hàng, sản lượng sản phẩm gỗ xuất
khẩu!
Nhiều
doanh nghiệp tự hào: ngành gỗ phát triển được như hôm nay không phải là
nhờ vào các lợi thế trời cho như dầu thô, lúa gạo, thủy sản..; mà nhờ
vào sự năng động, nhạy bén của các doanh nghiệp khi đất nước mở cửa hội
nhập với khu vực và thế giới!
Điều này
quả không sai. Có lẽ cũng vì vậy mà những khó khăn của ngành gỗ cũng có
xuất phát điểm từ chuyện mở cửa hội nhập này?
Đầu tiên
là về nguyên liệu. Gỗ là nguyên liệu chính và quan trọng nhất cho ngành
chế biến gỗ, chiếm 60%-70% trong giá thành sản phẩm. Để xuất khẩu đạt
được kim ngạch xuất khẩu khoảng 2,8 tỷ USD trong năm 2008 vừa qua, ngành
gỗ đã phải nhập khẩu 1,21 tỷ USD gỗ nguyên liệu.
Tình
hình này vẫn không khá hơn so với trong 3 năm trước đó (2005-2007), mỗi
năm các doanh nghiệp gỗ Việt Nam cũng phải chi ra khoảng 41%-43% tổng
kim ngạch xuất khẩu cho việc nhập khẩu nguyên liệu gỗ. Sự phụ thuộc
nhiều vào nguồn nguyên liệu gỗ như vậy đã làm giảm đi đáng kể hiệu quả
kinh tế của ngành.
Quay về thị trường nội
địa
Thị
trường đầu ra của ngành chế biến gỗ còn lệ thuộc nước ngoài nhiều hơn
nữa. Một chuyên gia trong ngành cho biết: tuy một số công ty lớn đã tự
thiết kế được các mẫu mã sản phẩm riêng của mình để sản xuất và xuất
khẩu, nhưng hiện nay có đến 90% lượng sản phẩm xuất ra nước ngoài là làm
gia công theo các mẫu mã thiết kế của nhà nhập khẩu!
Điều này
theo vị chuyên gia này, không chỉ làm cho giá trị thực thu của ngành bị
giảm mà cơ bản hơn, đáng lưu ý hơn là thương hiệu đồ gỗ Việt Nam chưa có
vị thế trên trường quốc tế.
Đã có dự
báo là trong bối cảnh khó khăn hiện nay, sẽ chỉ có khoảng 50% số doanh
nghiệp chế biến gỗ trụ vững được, còn lại có ít nhất 20% doanh nghiệp
phá sản; đồng thời mục tiêu 5,56 tỷ USD xuất khẩu đồ gỗ vào năm 2010 khó
thành hiện thực.
Xuất
phát từ nhận thức bán hàng nội địa doanh số thấp và lợi nhuận không cao,
nên nhiều năm qua thị trường đồ gỗ trong nước gần như bị bỏ rơi.
Kết quả
một cuộc điều tra khảo sát thị trường cho biết chỉ có khoảng 20% doanh
số tiêu thụ đồ gỗ trong nước thuộc về các sản phẩm của doanh nghiệp Việt
Nam, còn lại 80% với giá trị hàng trăm triệu USD mỗi năm thuộc về các
sản phẩm của các nhà sản xuất Malaysia, Trung Quốc, Đài Loan, Hồng Công,
Thái Lan...
Rõ là
nhu cầu đồ gỗ, và đồ gỗ cao cấp trong nước đã và đang gia tăng. Đến nay
đã có không ít doanh nghiệp chế biến gỗ phải thu hẹp quy mô sản xuất,
một vài công ty chuyển hướng sang thị trường châu Á và nội địa. Việc
phát triển thị trường nội địa được nhiều chuyên gia cho là giải pháp
tích cực nhất cho ngành chế biến gỗ trong và sau cuộc khủng hoảng kinh
tế đang diễn ra hiện nay.
Theo
GS.TS Đoàn Thị Hồng Vân, Đại học quốc gia Tp.HCM, chỉ tính riêng nhu cầu
trang bị cho các căn hộ tại các dự án khu căn hộ cao cấp đang triển khai
tại Tp.HCM, và Hà Nội thì doanh số đã có thể lên tới cả trăm triệu USD.
Còn tính chung trong cả nước, thì chắc chắn doanh số không dừng lại ở
mức này.
Tất
nhiên để làm được điều này, điều quan trọng là các doanh nghiệp phải
liên kết, xây dựng các chuỗi cung ứng, hệ thống phân phối hiệu quả cho
thị trường nội địa; đồng thời tập trung xây dựng nguồn nguyên liệu ổn
định cho ngành chế biến gỗ, khuyến khích trồng rừng (trong nước và liên
kết với nước bạn Lào, Campuchia..), bảo vệ và khai thác rừng hợp lý.
Phùng Nghị
------
Quảng cáo :
Cung ứng các phụ kiện, mặt hàng nhựa CN
và tiêu dùng.
Trong các ngành cơ khí, mỹ phẩm, xây dựng, điện, dệt may...
LH
: 243-245 Đường 26/3, P.Bình Hưng Hoà, Q.Bình Tân, Tp.HCM ;ĐT: (84-8) 62655371 ,
0918.409940
Chi tiết ...